ఐఏఎస్ – ఐపీఎస్ నుంచి రాజకీయాల్లోకి: ప్రజల ఆశలు, ఎన్నికల వాస్తవాలు
అధికార హోదా రాజకీయ విజయానికి హామీనా?
డా. పిట్టా వరప్రసాద్
రాష్ట్ర అధ్యక్షులు, రిపబ్లికన్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (అంబేద్కర్) – ఆంధ్రప్రదేశ్
జాతీయ కార్యదర్శి, రిపబ్లికన్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (అంబేద్కర్)
భారతదేశంలో ఐఏఎస్ (IAS), ఐపీఎస్ (IPS) అధికారులు దేశ అత్యున్నత ప్రజాసేవా వ్యవస్థకు ప్రతీకలు. ప్రజల సమస్యలను దగ్గరగా చూసిన అనుభవం, పరిపాలనా సామర్థ్యం, చట్టాలపై అవగాహన, నిజాయితీ వంటి లక్షణాల కారణంగా వారు రాజకీయాల్లోకి వస్తే దేశ రాజకీయాలకు కొత్త దిశ లభిస్తుందని ప్రజలు విశ్వసిస్తారు. అయితే గత మూడు దశాబ్దాల రాజకీయ పరిణామాలను పరిశీలిస్తే, అధికార హోదాలో సాధించిన విజయం ఎన్నికల రాజకీయాల్లో విజయానికి హామీ కాదనే విషయం స్పష్టమవుతోంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో మాజీ IAS అధికారి డా. జయప్రకాశ్ నారాయణ్ లోక్‌సత్తా ఉద్యమం ద్వారా రాజకీయ సంస్కరణలకు శ్రీకారం చుట్టారు. ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికైనా, లోక్‌సత్తా పార్టీ ప్రధాన రాజకీయ ప్రత్యామ్నాయంగా ఎదగలేకపోయింది. మాజీ IPS అధికారి వి.వి. లక్ష్మీనారాయణ ప్రజల్లో విశ్వసనీయత సంపాదించినప్పటికీ, ఎన్నికల రాజకీయాల్లో ఆశించిన విజయాన్ని అందుకోలేకపోయారు. మాజీ IAS అధికారి ఐ.వై.ఆర్. కృష్ణారావు రాజకీయాల్లోకి వచ్చినప్పటికీ ప్రభావవంతమైన ఎన్నికల విజయాన్ని నమోదు చేయలేదు. మాజీ IAS అధికారి పి. విజయ్ కుమార్ స్థాపించిన లిబరేషన్ కాంగ్రెస్ పార్టీ కూడా ఇప్పటివరకు ప్రజల్లో గణనీయమైన రాజకీయ శక్తిగా ఎదగలేదు. మాజీ IPS అధికారులు పి.వి. సునీల్ కుమార్, బి.చంద్రశేఖర్, ఏ. బి.వెంకటేశ్వరరావు వంటి వారు కూడా రాజకీయాల్లో తమ స్థానాన్ని నిర్మించుకునే ప్రయత్నంలో ఉన్నారు.
తెలంగాణలో మాజీ IPS అధికారి ఆర్.ఎస్. ప్రవీణ్ కుమార్ సామాజిక సేవ ద్వారా మంచి గుర్తింపు పొందినప్పటికీ, రాజకీయంగా అధికారాన్ని సాధించలేకపోయారు. తమిళనాడులో మాజీ IPS అధికారి కె. అన్నామలై ప్రముఖ నాయకుడిగా ఎదిగినా, రాష్ట్ర అధికారాన్ని ఇంకా అందుకోలేదు. జమ్మూ-కాశ్మీర్‌కు చెందిన మాజీ IAS అధికారి షా ఫైసల్ కూడా ఆశించిన రాజకీయ విజయాన్ని సాధించలేకపోయారు.
అయితే దీనికి భిన్నంగా కొన్ని విజయవంతమైన ఉదాహరణలు కూడా ఉన్నాయి. మాజీ IAS అధికారి అజిత్ జోగి ఛత్తీస్‌గఢ్ తొలి ముఖ్యమంత్రిగా చరిత్ర సృష్టించారు. మాజీ IAS అధికారి ఆల్ఫోన్స్ కన్నంతానం కేంద్ర మంత్రిగా సేవలందించారు. మాజీ IRS అధికారి అరవింద్ కేజ్రీవాల్ ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీని స్థాపించి ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రిగా ఎన్నికై పరిపాలనా నేపథ్యాన్ని రాజకీయ విజయంగా మలిచిన ప్రముఖ నాయకుడిగా నిలిచారు.
ఈ ఉదాహరణలు ఒక ముఖ్యమైన విషయాన్ని తెలియజేస్తున్నాయి. పరిపాలనా సేవలో ఉన్న ప్రతిభ మాత్రమే ఎన్నికల విజయాన్ని నిర్ణయించదు. రాజకీయాల్లో విజయానికి ప్రజలతో నిరంతర అనుబంధం, బలమైన పార్టీ నిర్మాణం, క్షేత్రస్థాయి కార్యకర్తల వ్యవస్థ, స్పష్టమైన సిద్ధాంతం, ప్రజా ఉద్యమాలను నడిపించే నాయకత్వం, సామాజిక సమీకరణాలపై అవగాహన వంటి అనేక అంశాలు అవసరం.
ప్రజలు కూడా ఒక మాజీ IAS లేదా IPS అధికారి రాజకీయాల్లోకి వచ్చారని మాత్రమే ఆశలు పెట్టుకోవడం కాకుండా, ఆయన ప్రజా జీవితంలో చేసిన పని, ప్రజా సమస్యలపై తీసుకున్న వైఖరి, పార్టీ సిద్ధాంతం, రాజ్యాంగ విలువల పట్ల నిబద్ధత వంటి అంశాలను పరిశీలించి నిర్ణయం తీసుకోవాలి.
భారత రాజ్యాంగ నిర్మాత డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ చెప్పినట్లుగా, ప్రజాస్వామ్య విజయానికి వ్యక్తుల కంటే బలమైన ప్రజాస్వామ్య సంస్థలు, చైతన్యవంతమైన ప్రజలే పునాది. అందువల్ల హోదాలను చూసి నాయకులను ఎన్నుకునే రాజకీయ సంస్కృతి నుంచి బయటపడి, ప్రజల కోసం నిరంతరం పనిచేసే నాయకత్వాన్ని ప్రోత్సహించే దిశగా దేశం ముందుకు సాగాలి.
అధికారిగా విజయం సాధించడం ఒక ఘనత. రాజకీయ నాయకుడిగా విజయం సాధించడం మరో పరీక్ష. ఈ రెండింటినీ సమర్థంగా నిర్వహించిన నాయకులు భారత రాజకీయాల్లో చాలా అరుదు. ప్రజల ఆశలను నిజం చేసేది హోదా కాదు; ప్రజల మధ్య నిరంతర సేవ, నిబద్ధత, రాజ్యాంగ విలువల పట్ల అంకితభావమే.
